کاتب در غرب، مترجم امریکایی آثار کاتب در کابل
تذکرالانقلاب به انگلیسی ترجمه شده است
"فیض
محمد کاتب هزاره" مورخ شهیر و نامدار وطن که "داکتر اکرم عثمان" او را "
پدر تاریخ معاصرافغاستان" خطاب نموده است، بلاشک یکی از مورخان پرکار و
شجاعیست که عمری را صرف
نگاشتن
حقایق روزگارش نموده است. "کاتب" درهفت دهه حیات پربارخویش تاّلیفات مستند
وارزشمندی از خود به جا گذاشته است که امروز همچون کتابهای مقدس باستانی
مرجع ارزشمند و مطمینی برای شناخت روزگار اوست. "کاتب" صاحب کتابهای متعدد
یست که از آن میان برخی تا هنوز مجال طبع نیافته و با همان دست خط زیبای
خودش، گوشه نشین آرشیفهای دور ونزدیک اند و غبار سانسور و فراموشی بر تن
دارند. جالب آنکه بشنویم "تذکرالانقلاب" که حاوی خاطرات و چشم دیدهای
"کاتب" از روزهای سقوط" امان الله" و دوره" حبیب الله کلکانی" (بچه سقو)
است در حالیکه جلد فارسی آن تا هنوز قلمی و چاپ نشده باقی مانده است ترجمه
روسی وانگلیسی آن مورد استفاده علاقه مندان و پژوهشگران روسی و امریکایی
قرارمی گیرد. فراموشی و ناسپاسی آثار گرانبهای "کاتب" نشان می دهد که تا
هنوز درآن مرزوبوم تبعیض و خردستیزی همچنان جاریست و احزاب سیاسی با
کشیدن نام رهبران سیاسی شان به دنبال نام" کاتب" هدفی جز استفاده ابزاری
ازنام آن بزرگوار ندارند. والا چاپ کتابهای "کاتب" در کنار ده ها رساله و
نشریه تبلیغی هزینه و مصرفی نداشته است که از عهده آن بیرون نیایند.
بهرحال، خبر خوش آنکه "تذکرالانقلاب" به انگلیسی ترجمه وچاپ شده است. با
وجود آنکه ممکن است این خبر برای انگلیسی زبان ها چندان نونباشد اما تا
جای که " نگارنده" مقالات فارسی روی نت را دیده است تا هنوز هیچ کسی سخنی
از ترجمه انگلیسی "تذکر الانقلاب" به میان نیاورده است. تنها یکی دو مقاله
یاد آور شده اند که که "تذکرالانقلاب" به زبان روسی ترجمه و چاپ شده است.
بهرحال، خوشبختانه، چندی پیش تصادفا با نام داکتر
رابرت دی مک چزنی، استاد دانشگاه نیویارک و مدیر " کتابخانه دیجیتال
افغانستان" برخوردم، و زمانی کارنامه او را مطالعه می کردم متوجه شدم که
او"تذکرالانقلاب" فیض محمد کاتب هزاره را تحت عنوانKabul Under Siege: Fayz Muhammad's Account of the 1929 Uprising به
زبان انگلیسی ترجمه و چاپ نموده است. فعلا ترجمه انگلیسی تذکرالانقلاب
درکتابفروشی آمازون موجود است و علاقه مندان می توانند آنرا به مبلغ
پنجاه(49.95) دالرخریداری نمایند.
ترجمه "تذکرالانقلاب" را به دوستداران "کاتب"، پژوهشگران، و خردورزان میهن تبریک می گویم.
جعفررضایی
نظرات راجع به این مطلب را در اینجا بخوانید
http://fromwest.blogfa.com/post-45.aspx
داکتر رابرت مک چسنی در کابل
به تاريخ 13هم نوامبر، بعد از ظهر روز دو شنبه، جلسهای در انستيتيوت مطالعات آمريکايی در کابل در رابطه به ترجمه کتاب سراج التواريخ اثر فيض محمد کاتب هزاره توسط آقاي رابرت مکچيسنی"Robert
Macchesney" استاد دانشگاه نيويارک
برگزار گرديد. در ابتدا رابرت مکچيسنی در باره ترجمه سراجالتواريخ اثر فيض محمد کاتب پرداخت و انکه چگونه علاقمند شد تا کتاب فيض محمد کاتب را ترجمه کند.
رابرت مک چيسنی، از گذشتههای
دورش از سالهای 1967 ياد کرد که در آن زمان برای اولين بار در افغانستان
سفر کرده بود و از سال 1965 به بعد علاقمند به آثار فيض محمد کاتب هزاره
شده است.
او بصورت خلاصه در مورد زندگی نامه کاتب پرداخت و به
جزئييات در باره چگونگی زندگی او در زير سيطره حکام مستبد گذشته افغانستان
و مسافرتهای اجباریاش و انکه با چه سختی و مشقت در نگهداری نوشتههايش
روبرو بوده است. رابرت افزود، فيض محمد کاتب در جلد سوم سراجالتوارخ حتی
مجبور به سانسور میشود اما بازهم مینويسد و از نوشتن باز نمیايستد.
رابرت مک چيسنی در ضمن سخنانش افزود: سراجالتواريخ، تاريخ مستند هزارههای افغانستان است که میتواند يک منبع بسيار اصيل و قويی در ملت سازی در افغانستان به حساب آيد.
بعد از ختم سخنرانی رابرت مکچسينی، شرکتکنندگان سوالهای متعددی را از رابرت مک چيسنی کردند. سهراب کابلی يکی از سوالکنندگان بود که پرسيد "استقبال نويسندگان خارجی آنهايی که علاقمند به مسايل
افغانستاناند،
خصوصا آنهايی که در بارهء افغانستان کتاب نوشتهاند چگونه بوده است. آيا
از آثار کاتب من حيث يک منبع معتبر، مورد استفاده قرار گرفته است؟".
رابرت با تاسف اظهار کرد "نه، متاسفانه نه تنها استفاده نکردهاند بلکه اين چهره درخشان تاريخ، برای خيلیها ناآشنا است".
Robert Macchesney
استاد دانشگاه نيويارک، در ختم سخنانش اضافه کرد که متاسفانه افغانستان
هنوزم يک بيوگرافی يا تعريفنامه ندارد تا يک معرفی برای کشورهای ديگر
باشد. اکنون افغانستان در نزد غربیها کشوری است فاقد تاريخ.
ناگفته
نماند، از جمله شرکتکنندگان این مجلس وزیر تحصیلات عالی فعلی، امین طرزی،
دکتر سید عسکر موسوی استاد در دانشگاه آکسفورد و نواسه فیض محمد کاتب "رضا
کاتب" بودند.
کاتب مورخ بزرگ و نامداریست که آثار و نوشتار او مرز پارسی را درنوردیده و کتابهای او جایگاه والا و پر احترامی در محافل علمی تمدن های مختلف بازنموده است. کاتب ابرمرد معظم و خداوندگار کتابهای نفیس و نثر فاخریست که پس از بیهقی هیچ مادری در این "گنبد دوار" فرزند نویسای چو او بر زمین ننهاده است. وشگفت آنکه آنهمه فصاحت و صراحت در باب ستم و طغیان ستمگران خونریز عصر او در سایه شمشیرهای خون آلود به نگارش آمده و قلمبند گردیده است. کاتب حق بزرگی بر اسلاف سوختگانِ که سرهایشان کله منار شد و کاتب به روایت و کتابت آن "روزگار دوزخی" پرداخت، دارد. گشایش این سایت سپاسگزاری کوچک و ناقابلیست در پیشگاه بزرگمردی که او را "بیهقی روزگارش خوانده اند."